Książka Krzysztofa Zamorskiego Pleban i wieś. Historia życia proboszcza tenczyńskiego z początków XVIII wieku stanowi analizę rzeczywistości społecznej XVIII-wiecznej Małopolski. W swojej monografii autor ukazuje złożoność dawnej Rzeczypospolitej przez pryzmat losów księdza Krzysztofa Michała Świąteckiego, zarządzającego parafią w okresie naznaczonym dżumą, głodem i lokalnymi konfliktami. Zamorski, opierając się na dokumentach kościelnych i dworskich, kreśli obraz epoki, w której spory o dziesięciny czy ogrodzenie cmentarza odzwierciedlają szersze procesy społeczne oraz ówczesną mentalność.

Bohater monografii, Krzysztof Michał Świątecki, to postać nietuzinkowa. Jako dwunastoletni chłopiec żydowskiego pochodzenia przyjął chrzest i awansował w strukturach kościelnych, uzyskując tytuł infułata i doktora obojga praw. Przez niemal trzy dekady, od 1699 roku, zarządzał parafiami w Tenczynku i Więcławicach. Pozostawił po sobie obszerny materiał źródłowy, który stał się podstawą badań autora. Są to przede wszystkim księgi parafialne: metryki urodzeń, małżeństw i zgonów, zawierające nie tylko suche dane, ale i liczne adnotacje proboszcza. Notatki te, obejmujące obserwacje pogodowe, komentarze społeczne oraz relacje z czasów zarazy, dają wgląd w codzienne życie wsi. Zachowana korespondencja z kolatorami i urzędnikami dworskimi pozwala z kolei na odtworzenie mechanizmów władzy i relacji ekonomicznych. Zbiór zapisków Świąteckiego stanowi zatem materiał umożliwiający rekonstrukcję biografii proboszcza oraz środowiska, w którym funkcjonował.

Krzysztof Zamorski poprzez analizę źródeł pokazuje, jak wielkie procesy historyczne przenikały się z losami jednostek: dżuma i wojna północna są tu przedstawione przez pryzmat statystyk demograficznych i konkretnych ludzkich doświadczeń. Autor śledzi ekonomiczne i społeczne skutki kryzysów, opisując wpływ głodu i epidemii na strukturę rodzin i strategię przetrwania (np. częste powtórne małżeństwa wdów). Praca weryfikuje potoczne wyobrażenia o dawnej wsi, ukazując wewnętrzne podziały i konflikty interesów – zarówno na linii dwór–plebania (spory o dziesięciny, prawo do lasu), jak i wewnątrz społeczności chłopskiej. Proboszcz został przedstawiony jako sprawny administrator, który nie waha się używać narzędzi dyscyplinujących takich jak ekskomunika czy wchodzić w spory z magnaterią w obronie interesów Kościoła.

Istotnym elementem książki jest studium mentalności, widocznej w reakcjach na choroby (interpretacja padaczki jako „kary boskiej”, lęk przed „zarwanym powietrzem”) oraz w zderzeniu myślenia magicznego z pragmatyką ówczesnej medycyny. Autor opisuje, jak hierarchia społeczna determinowała rożne aspekty życia: od ubioru i warunków mieszkaniowych, po prawo do pochowku w kościele. Porusza również wątki dotyczące codziennego funkcjonowania rzemieślników, roli karczmarzy w lokalnym obiegu pieniądza oraz przestępczości, która nierzadko kończyła się surowymi wyrokami.

Swoją twórczością Zamorski wpisuje się w nurt mikrohistorii, nawiązując do prac takich badaczy jak Emanuel Le Roy Ladurie (Montaillou, wioska heretyków 1294—1324) czy Carlo Ginzburg (Ser i robaki). Rekonstrukcja życia proboszcza Świąteckiego pozwala na ukazanie sieci feudalnych zależności oraz reakcji społeczności na kryzysy demograficzne, co koresponduje z metodą „gęstego opisu” Clifforda Geertza. Zamorski ilustruje lokalne realia, analizuje na przykład proces adaptacji kulturowej neofity w społeczeństwie stanowym. Tenczynek staje się w tym ujęciu przykładem pozwalającym badać szersze zjawiska epoki, a sama praca wnosi wkład w badania nad historią społeczną i kulturą materialną. 

Krzysztof Zamorski zadedykował Plebana i wieś pamięci Heleny Madurowicz- Urbańskiej, badaczki dziejów społeczno-gospodarczych, której losy splotły się z Tenczynkiem. Książka stanowi przypomnienie o wadze historii społecznej, oferując rzetelną analizę źródeł i prezentując wysoki poziom warsztatu badawczego. .